
ناسيونالسيت ايراني بايد پان ايرانيست باشد
... يك نفر ناسيوناليست ميداند كه ذره يي گذران از موجوديت و پيكره ي جاويدان ملت است و اين فرد در افكار و عقايد خود توجه به آن پيكره ي عظيم و جاويدان دارد و كليه كوشش هاي او منطبق با نيازهاي آن موجوديت برتر است . جهان بيني ي ِ يك فرد ناسيوناليست بررسي اوضاع و احوال و كيفيات و پديده هاي جهان از ديدگاه نياز ملت هاست. چنين فردي پيوسته براي ملت خود سربلندي و عظمت آرزو مي كند و هدفش سعدت ملتش مي باشد . و چه بداند يا نداند كليه افكار و اعمال او در اين راه بكار گرفته مي شود.
حال ناسيونالسيت ايراني در قدم نخست متوجه مي شود كه ملت او تجزيه شده است و قسمتهايي از پيكره جاندار ملتش را سياستهاي بيگانه اسير كرده و به دنبال اميال و نيات سياسي خود در مرزهاي قراردادي محصور كرده اند . ناسيوناليست ايراني به اتكاء اين ادراك و اين احساس يك پان ايرانيست مي باشد . زيرا حس تاريخ و جامعه شناسي اين نياز ملي را درمي يابد. با توجه به علم تاريخ مي فهمد كه ملتش ايران در طي قرون و اعصار متمادي در سرزمين واحدي كه فلات ايران مي باشد زندگي كرده وبا اين قطعه خاك رابطه خوني و خاكي و پيوندهاي ناگسستني پيدا كرده اند .با بررسي تاريخ متوجه مي شويم كه هرگاه ملت دچار تجريه شده به علت تاخت و تاز و اجانب يا ضعف دستگاههاي حكومتي ،مركزيت و اتحاد از ميان رفته است ، ضعفو فتور در ملت او يعني كليه ارگانهاي ملت ايران مشاهده مي شود و هرگاه پيرو يك انديشه ي قوي با توجه به نيازهاي ملي بوده حركت بسوي وحدت آغاز شده و يك دوره پرعظمت و سعادت بار پيش آمده .
ناسيوناليست ايراني كه طرفدار ملت ايراني و خواستار حقوق از دست رفته ي ملت ايران است در قدم اول وحدت سياسي ملتش را خواهان است. پان ايرانيست با يك تجاوزطلب فرق دارد .تجاوزطلب خواهان گسترش بي تناسب و بدون دليل خاك است ولي يك پان ايرانيست آن سرزمينهايي را از آن ايرانيان ميداند كه سالها تبار ايراني در آن سرزمينها زندگي كرده و نسبت بان خاك مالكيت تاريخي دارد نه هرخاكي كه به تصرف به تصرف ملت ايران درِآيد يا در زماني آمده باشد.
پان ايرانيست ناسيوناليست ايراني است وبا اتكاء باصول مكتب ناسيوناليسم تاريخي و اجتماعي ميداند كه جز كسب وحدت و عظمت هدف بزرگتري در پيش ندارد و هر هدف سطحي و كوچكي در راه عظمت و سعادت ملت او به ثمر نخواهد رسيد و نمي تواند خواسته هاي ورجاوند ملت ايران را برآورده كند.